YUNAN/GREK MİTOLOJİSİNDE YERALAN PROMETHEUS EFSANESİNİN KÖKENİ İSKİT/SAKA TÜRK EFSANESİNE DAYANMAKTADIR

Yunan/Grek mitolojisinde yer alan, tanrılardan ateşi çalarak insanlığa medeniyet ateşini taşıyan Prometheus efsanesi; kökeni İskit-Saka Türklerine dayanan Kafkasya Karaçay-Balkar/Hun-Nart Türklerine ait Sosuruk efsanesinden alıntıdır.

​Türk efsanesine göre kahraman Sosuruk, Kafkasya Elbruz Dağı’ndaki mağaralarda yaşayan Emegen adlı devlerden ateşi çalarak Nart Türklerine getirir. Grek mitolojisinde ise Prometheus, tanrılardan ateşi çalıp insanlığa verdiği için ceza olarak Kafkasya Elbruz Dağı’na zincirlenir.

​Türk efsane kahramanı Sosuruk’un adı Yunan/Grek mitinde Prometheus’a dönüşürken her iki destanda da Kafkasya Elbruz Dağı ortak bir mekân olarak yer almaktadır.

​Rusya Bilimler Akademisi Kabardey-Balkar Tarih, Dil ve Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü bu destanları Karaçay-Balkar Türk ozanlarından bizzat dinleyerek derlemiştir. İçerisinde Oğuzname'den izler taşıyan ve arkaik dönemlere ait sözlü gelenekle nesilden nesile aktarılan bu destanlar, eski Türk epik şiir tarzındadır. "Türk Mitolojisi" adlı kitabımda bu destana da yer verdim.

İlgi çekici bir başka konu ise; II. Dünya Savaşı sırasında Naziler, Kafkasya Elbruz Dağlarında bir takım araştırmalar yapmış daha sonraları orada yaşayan bölge halkı tarafından nazilere ait bir çanta ve içerisinde iki esrarengiz kafatası bulunmuştur. Bölge halkı tarafından bu kafataslarının nart destanlarındaki emegenlere ait olabileceği söylenmektedir. Ancak bunlar doğruluğu kanıtlanmamış konular olduğu için bu konu ilgi çekici olduğu için yazdım. 

Burada dikkat çekici husus Mitolojide geçen emegen efsanesinin bölgedeki Kafkas Türk halk belleğinde hâlâ yaşatılıyor olmasıdır.

Fatih Mehmet Yiğit 

TÜRK MİTOLOJİSİ