Kazakistan'ın Mangışlak Yarımadası'nda yer alan ve Hun dönemine (MS 5-6. YY) tarihlenen Karakabak bölgesinde daha öncede bazı buluntular bulunan yerde bir kadına ait altın ayakkabı mücevherat bulunmuş.

Çoğu haber kanalı buluntuların Hun Türklerine ait olduğu kısmını belirtmiyor.

Görüleceği üzere bilimsel makalede buluntuların Hun dönemine ait olduğu ve iskit geleneğinin devamı olduğu açıkça belirtilmektedir.

Fatih Mehmet Yiğit

METAL ÇAĞI VE ORTAÇAĞ DÖNEMİ doi:10.17746/1563-0110.2021.49.4.057-068 A.E. Astafyev¹ ve E.S. Bogdanov² 'Mangystau Devlet Tarihi ve Kültürel Rezervi, 3. Mikro Bölge 66, Aktau, 130001, Kazakistan Cumhuriyeti E-posta: aasta@list.ru 2Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü, Sibirya Şubesi, Rusya Bilimler Akademisi, Prof.  Akademika Lavrentieva 17, Novosibirsk, 630090, Rusya E-posta: bogdanov@archaeology.nsc.ru 

Karakabak'ta Hun Dönemi Soylu Kadın Mezarı, Mangystau, Kazakistan 

Bu çalışma, Mangyshlak Yarımadası'ndaki Karakabak mezarlığında yapılan kazıların bulgularını açıklayan bir dizi yayının devamı niteliğindedir ve Hun dönemine aittir. 11 numaralı mezar, kraliyet kıyafetini taklit eden bir kıyafet giymiş bir kıza aitti. Yeniden oluşturulan başlık, yuvarlak altın plakalarla süslenmiş bir pelerin ve maske şeklinde plakalara sahip kırmızı kumaştan yapılmış bir taç tipi alın bandından oluşuyordu. Merkezi alın plakası, Helenistik gorgonyanın bir kopyasıdır. Benzer maskeler Volga havzasında ve Kuzey Karadeniz bölgesinde de bulunmuştur. Ahşaptan oyulmuş ve altın folyo ile kaplanmış geçici maske plakalarının benzeri yoktur, ancak arkaik İskit geleneğini takip etmektedir.  

Kemer ve ayakkabı tokaları kemerlere takılı değildi ve günlük hayatta kullanılmıyordu. Stil ve teknik açısından, ahşap bir taban üzerine kabartmalı geometrik desenli altın kasa, Şipovo ufku olarak adlandırılan bir dizi esere aittir. Toka çerçeveleri, kanatları açık stilize yırtıcı kuşlar şeklindedir. Alın plakası ve ayakkabı kayışlarının detayları, Altynkazgan'dakilerle paralellik göstermektedir. Karakabak eserleri, Aral-Hazar bölgesi için benzersizdir ve Hun dünyasıyla yakın kültürel bağların bir başka göstergesini sunmaktadır. Kıyafetin tüm detayları muhtemelen 5. yüzyılın ikinci yarısında veya 6. yüzyılın ilk yarısında yakındaki bir atölyede (Karakabak yerleşimi) göçebe bir soylu kadının cenazesi için üretilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Mangystau, Karakabak, Hun eserleri, Şivo ufku, kıyafet, taç. Giriş 2019 yılında, Rus-Kazak seferi Kazakistan Cumhuriyeti, Mangystau Bölgesi, Tupkaragansky İlçesi, Karakabak yerleşim yeri yakınlarında bir Hun dönemi mezarlığı kazdı (Şekil 1). On iki yapı incelendi (Şekil 2), bunlardan yedisinde mezarlar bulunuyordu. 1-3 ve 10 numaralı mezarların incelenmesinin sonuçları kısmen açıklanmıştır (Astafyev, Bogdanov, 2020a, b). Kanıtların çeşitliliği, belirsizliği ve en önemlisi tüm Aral-Hazar bölgesi için benzersizliği, kazının kademeli olarak bir dizi makale şeklinde yayınlanmasını teşvik etmiştir. Bu yayın, aynı adı taşıyan kanyonun batı tarafında bulunan Karakabak-10 mezarlığındaki 11 numaralı mezarı açıklamaktadır. 58 49/4 (2021) 57-68 Avrasya Arkeolojisi, Etnolojisi ve Antropolojisi E-posta: Eurasia@archaeology.nsc.ru 2021 Rusya Bilimler Akademisi Sibirya Şubesi 2021 Rusya Bilimler Akademisi Sibirya Şubesi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü ©2021 A.E. Astafyev, E.S. Bogdanov 57 A.E. Astafyev ve E.S. Bogdanov/Avrasya Arkeolojisi, Etnolojisi ve Antropolojisi 49/4 (2021) 57-68 RUSYA Hazar KAZAKİSTAN Karakabak