FATİH MEHMET YİĞİT

Mayıs 06, 2026

İSKİT-SAKA TÜRKLERİNDE KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ, ERDEM, ADALET VE SAVAŞÇI ONURU:

MS 2. yüzyılda yaşamış olan Romalı tarihçi M. Junianus Justinus, Epitoma Historiarum Philippicarum adlı eserinde İskit-Saka Türklerindeki kadın-erkek eşitliğinden, erdemden, adaletten ve savaşçı onurundan şöyle bahseder:

[2.1] İskitlerin görkemli eylemlerini anlatmaya kökenlerinden başlamalıyız; zira yükseliş tarihleri, kurdukları imparatorluk kadar köklüdür. Onlar, sadece erkeklerinin yönetim kabiliyetiyle değil, kadınlarının cesur eylemleriyle de tanınmışlardır. (Kadın ve erkek eşitti.)

[3] Erkekler, Part ve Baktriya devletlerinin kurucuları olurken; kadınlar da Amazon Krallığı'nı kurmuşlardır. [4] Öyle ki erkeklerin ve kadınların başarılarını kıyaslayanlar için hangi cinsiyetin daha üstün olduğuna karar vermek oldukça zordur.

İskit ulusu, tarih boyunca her zaman en kadim halklardan biri olarak kabul edilmiştir.

[5] Aralarındaki adalet olgusu, yasaların zorlamasından ziyade insanların karakterinden kaynaklanır. [6] Onlara göre hiçbir suç, hırsızlıktan daha iğrenç değildir. Başkaları altına ve gümüşe ne kadar tutkunsa, onlar da bu madenleri o denli hor görürler. (Maddi değerleri önemsemezler; onlar için erdemli olmak çok daha değerlidir.)

[7] Onlar; zorluklara ve savaşlara dayanıklı, fiziksel güçleri olağanüstü bir millettir. Kaybetmekten korkacakları hiçbir şeye (maddi mülke) bağlanmazlar; zafer kazandıklarında ise şandan başka hiçbir ödülün peşinden gitmezler.

Özetle (II, 3, 7-8):

İskit halkı hem çalışmaya hem de savaşa karşı dirençlidir; fiziksel yapıları inanılmaz derecede güçlüdür. Kaybedilecek maddi bir şeyin peşine düşmezler; galip geldiklerinde ise kazandıkları şan ve şereften başka bir ödül arzulamazlar.