Tarih Yeniden Yazılıyor: Anadolu'nun Gizemli Dili 'Sidece'de 5 Yeni Harf Keşfedildi.

Anadolu’nun kayıp dili tek tek çözülüyor: 31 harf tespit edildi

Antalya’nın Manavgat ilçesindeki Side Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, Anadolu’nun kayıp dillerinden “Sidece”ye ait 31 harf tespit edildi.​

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Antalya'daki Side Antik Kenti'nde yürütülen çalışmalarda, Anadolu'nun 2 bin yıllık kayıp dili 'Sidece'nin alfabesindeki harf sayısı yeni keşiflerle 26'dan 31'e yükseldi.

 Tarih Yeniden Yazılıyor: Anadolu'nun Gizemli Dili 'Sidece'de 5 Yeni Harf Keşfedildi

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında Antalya'nın Manavgat ilçesindeki Side Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmalarında, arkeoloji ve dilbilim dünyasında heyecan yaratan yeni bir keşfe imza atıldı.

ÇOK SATIRLI YAZITLAR UMUT IŞIĞI OLDU

Side Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, İtalyan ve Avusturyalı dilbilimciler Michaela Zinko ve Alfredo Rizza ile yürüttükleri projede yeni verilere ulaştıklarını açıkladı. Dilin tam olarak çözülememesinin nedeninin geçmişte bulunan 1-2 satırlık kısa yazıtlar olduğunu belirten Alanyalı, "Son yıllarda hem çift dilli hem de 30 ila 40 satır arasında değişen çok satırlı yazıtların bulunması yeniden bir umut oldu" dedi.

Görsel taşın üzerine kazınmış olan harfler incelendiğinde, ilk bakışta@ Fenike alfabesini andırsa da kendine özgü karakterlere sahip Side alfabesi net bir şekilde görülmektedir.

 Bu alfabe, tıpkı Likya ve Karya alfabeleri gibi Fenike kökenlidir ancak yerel Side dilinin ses ihtiyacını karşılamak üzere özelleştirilmiştir.

 Yazının sağdan sola doğru okunma eğiliminde olan karakter yapıları ve kelime ayırıcı unsurları göze çarpmaktadır.

Bu tür yazıtlar, Sidecenin çözülmesinde hayati bir rol oynamıştır. Özellikle bu yazıttaki kelime tekrarları ve harf dizilimleri, araştırmacıların Sidecedeki isim çekim eklerini, şahıs eklerini ve tanrı adlarını tespit etmesini sağlamıştır. Örneğin, Sidecede sıklıkla geçen ve aidiyet/oğulluk bildiren kalıplar bu tip bloklar sayesinde formüle edilmiştir.

Yazıtlarda geçen ve Side kentini ifade ettiği netleşen "Siruawn" ve "Siruawan" kelimelerinin, kentin köken tartışmalarına yeni bir boyut kazandırdığı vurgulandı.

'HELENLERİ UNUTTURACAK KADAR DOMİNANT BİR KÜLTÜR'

Sidece'nin Anadolu'nun en eski halklarından Luvi kökenli bir dil (Likçe ve Karca gibi) olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Alanyalı, antik kaynakların çarpıcı bir gerçeği aktardığını belirtti:

"Kaynaklar, 'Kyme'den gelen Helenler Side'ye ayak bastıkları anda kendi dillerini unuttular ve barbarların konuştuğu dili konuşmaya başladılar' diyor. Burası Helenceyi unutturabilecek kadar dominant bir kültürdü."

Büyük İskender'in istilasının ardından Anadolu'da Yunanca zorunlu kılınsa da, Sidelilerin milattan önce 2. yüzyılın başına kadar, yani İskender'den sonra bile yaklaşık 200 yıl boyunca kendi dillerini ve yazılarını korumayı başardıkları ortaya çıktı.

KENTİN İSMİ 2 BİN YILDIR AYNI

Yapılan dil araştırmaları, batıdan gelen göçmenlerin bu kentleri sıfırdan kurmadığını, halihazırda gelişmiş yerli bir kültürün var olduğunu kanıtlıyor. Kazılarda bulunan iki dilli bir yazıta göre, Serapis Tapınağı'nın yapımına katkı sağlayan sponsorların isimleri ve bağış miktarları halkın okuyabilmesi için özellikle Sidece yazılmış.

Araştırmalar, Side kelimesinin kökeninin antik çağda olduğu gibi bugün de bölgede yoğun şekilde üretilen ve kent sikkelerine basılan "nar" anlamına geldiğini büyük bir tespit olarak doğruluyor.

Kaynak: AA