KARACAKURT AŞİRETİ’NİN GÖÇ TÜRKÜSÜ
Yöre: KIRŞEHİR
Söz: Karacaoğlan
Müzik: Muharrem ERTAŞ
Kafiye Şeması: abab cccb dddb...
Hece Ölçüsü: 11
Hama’dan ulanır Rakka’nın yolu
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Halep diyarından geçin beş deli
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Güz geldi aşiret göçmeye başlar
Karayurt Türkmeni Urum’da kışlar
Lahuri fes giyer simi zer saçlar
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Yedeğinde bir Puhur’u çekerek
Sayasının topuğuna basarak
Sevdiğine ela gözü kısarak
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Çukurova bayramlığın bağlamış
Balıklı’dan kekilini yağlamış
Sevdiğinden ayrı düşmüş ağlamış
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Boğum boğum ellerinin kınası
Bir çift turunç göğsündeki memesi
Mor belikler topuğuna değesi
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Nafak Pınar’ından Antep’in eli
Maraş’tan, Toros’tan Kemnun beli
Varıp konacağım Malya’nın çölü
Aşar gelir yaylasından bir güzel
Seher vakti develeri çan öter
Kafile başlar yüğrük at kovar
Uzun yayla diye durmadan öğer
Sakın, size nazar değer yolarda
Şahini kolunda beyler ok atar
Göçten ayrılması ne kadar beter
Türkmen kızı elde akmaya yeder
Ufuklar seraba benzer yollarda
İnficar vaktinde kuşlar dillenir
Herkes devesini sarar yollanır
Bâd-ı sabah zülfünde tellenir
Genç gelinler kirmen büker yollarda
Sabah olur güneş doğar dağlara
Aşiret düşmüş gider tozlu yollara
Bin çan sesi çöker o ovalara
Şahin destanını yazar yollarda
NOT: Karacaoğlan Toroslardan Erciyes ve Hasan Dağı eteklerine iki koldan Kırşehir’e doğru yol alan Karacakurt aşiretine göçünü bu türküyle anlatır. (Refik Ahmet SEVENGİL, Çağımızın Halk Şairleri, İstanbul, Atlas Kitapevi, 1967, s.310–311)
***
SEKSEN BİN EVİNEN İSKÂN OLUNCA
(KARACAKURT TÜRKMENLERİNİN İSKANI)
Yöre: KIRŞEHİR
Kaynak Kişi: Enver GÜVELOĞLU
Kafiye Şeması: abab cccb dddb eeeb
Hece Ölçüsü: 11
Seksen bin evinen iskân olunca
Yalan dünya benim derdi Beydilli
Kadıoğlu Yusuf Paşa gelince
Nice kara günler gördü Beydilli
Beydilli de binemedi atına
Kara haber gitti şimdi hatuna
Aslını sorarsan bir galiyen tütüne
Davut, Mamalıyı vurdu Beydilli
Beydilliyi dersen Irak’ta yurdu
Nice vezirler de zarbını gördü
Hasan Paşaoğlu çölün bozkurdu
Kuşanıp meydana girdi Beydilli
Abdurrahman der ki, buna varılmaz
Cerit, ‘Beydilli’dir sual sorulmaz
‘Alî-Osmanoğlu’dur karşı durulmaz
Bu yolda nice can verdi Beydilli
(Sebahattin YAŞAR, a.g.t., s.429-430)
***
NASIL METHEDEYİM KARAKURT SENİ (Bozlak)
Rep No: 310
Yöre: KIRŞEHİR
Kaynak Kişi: Veli ERTEN
Derleyen: Erol PARLAK
Kafiye Şeması: abab cccb
Hece Ölçüsü: 11
Nasıl methedeyim (koca) kara kurt seni
Gördüm sur içinde hareli gelin
Ne kadar vasfetsem acizim seni
Gelmemiş cihana sen gibi gelin
Kendi Savculudur Türkmendir aslı
Dünyanın kıymeti koynunda besli
Nişanlısı ölmüş onun için yaslı
Bağlamış alnına karalı gelin
***
Dörtlüklerden Kurulu, Bağlantısı Mısra Başında Ve Dörtlük Sonunda
Bir Mısra Olan Türküler
416. AŞAĞIDAN YUSUF PAŞA'M GELİYOR
Yöre: KIRŞEHİR
Kaynak Kişi: Muharrem ERTAŞ
Kafiye Şeması: abcb n dddb
Hece Ölçüsü: 11
Aman... Aşağıdan Yusuf Paşam geliyor
Düşmanına göğüs geren mert olur
Şahin kocasada vermez avını
Asli kurttur, kurt yavrusu kurt olur
Aslan yurdu garip vatan gal gayrı
Aman... Arap atlar yedim yedim ye derler
Olan cemalini talan ederler of...
Emek çekip yaptırdığım odalar
Korkarım ki düşman konar yurt olur
(Mansur KAYNAK. a.g.e., s.28)
Açıklama: Yusuf Paşa Beğdilli Karacakurt Türkmenlerinin Anadoludan Rakkaya sürgün edilmesinde görevli Osmanlı Paşasıdır. Karacakurt Türkmenleri bu Türkü ile yurtlarından ayrı kalmalarının acı, Izdırap ve hüznünü aktarıyor. "Asli kurttur, kurt yavrusu kurt olur." Dizesi ile Karacakurt Türkmenlerine bir atıf sözkonusu.
***
KIRŞEHİR'İN TÜRKÜ ÂŞIKLARI
3.2.1. Âşık Hüseyin
19. yy.ın güçlü ozanlarından olan Âşık Sülük Hüseyin'in doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1938 kıtlığına söylediği bir destan, onun 1815-1820 yıllarında doğmuş olabileceği ihtimalini kuvvetlendirmektedir. Kışın Anadolu'da yazın Toroslarda ki yaylalarda yaşayan Ozan'ın son ikamet ettiği yer Kırşehir'in Mucur ilçesi, Küçük Kavaklı köyüdür. Burada Boz Bıyıkoğlu Hüseyin adıyla Mucur Nüfus Müdürlüğüne kayıtlıdır. Âşık Hüseyin ve ailesi diğer Türkmen aşiretleri gibi devlet tarafından zor kullanılarak Toroslulardan Orta Anadolu'ya iskân ettirilmiştir. Neşet Ertaş'ın söylediği şu türkü Âşık Hüseyin'e aittir:
AY DOST
Turnam nerden gelin Şam'dan Maraş'tan
Kanadın kalkmıyor borandan kıştan
Tatlı canı sakın alıcı kuştan
Yoldurma tellerin yadlara aydost
Bahar selleriyle sökün eyleyim
Seher yelleriyle selam söyleyin
Hallarımı vefasıza demeyin
Yoldurma tellerin yadlara aydost
Hüseyin serini saldı çöllere
Bir yar için düştü dilden dillere
Sırrını faş etme hoyrat ellere
Yoldurma tellerin yadlara aydost
553 Bozkır'ın Sesi Kırşehir, Sincan Kırşehirliler Derneği, yıl 1, sayı 3 Ankara, 2003.
559
(Açıklama: Aşık Hüseyin, Karacakurt Türkmen Ozanıdır. Bu Türküde Karacakurt Türkmenlerinin yaşadıkları çok sonraki tarihlerde Aşık Hüseyinin dizeleri ile aktarılmakta.
Oğuz-Bozok-Beğdilli-Danişmendli Karacakurt Türkmenlerinin başlarından geçen olayların anlatıldığı birçok Türkü bulunmakta. Oğuz-Bozok-Beğdilli-Danişmendli Karacakurt Türkmenleri ve Tarihi ile ilgili aşağıdaki bağlantıdan detaylı bilgi alabilirsiniz:
Yorumlar
Yorum Gönder